Is fouten maken erg?

Blog - toon berichten over:
Beste opleider

Is fouten maken erg?

Fouten maken is menselijk. En toch vinden we het vervelend als we een fout maken. Waarom eigenlijk? En is fouten maken wel zo erg?

Ben jij bang om fouten te maken? Zijn wij uiteindelijk niet allemaal wel eens onzeker of we het goed doen? Ik in ieder geval wel hoor. Ik ben niet echt een onzeker type, maar kan toch echt wel mijn onzekerheden hebben. Bij het notuleren bijvoorbeeld: ‘Staat alles er in? Is mijn formulering juist?’ Of bij het organiseren van een evenement; ‘Heb ik aan alles gedacht? Wat als ik nu iets vergeten ben?’ En heel soms kun je er zelfs wakker van liggen. Is fouten maken erg? Volgens faalkundige Remko van der Drift niet. ‘Fouten maken moet.’ Hoe fijn is dat?

Tips over omgaan met fouten
1. Vraag naar wat je fout hebt gedaan
2. Laat los dat alles goed moet gaan
3. Spring in het diepe, daar groei je van
4. Zie het ontdekken van een fout als een succes

Volgens Van der Drift kun je er met zijn allen van leren als je openlijk durft te falen. Dat schept onderling vertrouwen, waardoor je beter kunt samenwerken.

Het hoort niet
Fouten kunnen afschuwelijk zijn. Een fout in een kernreactor kan leiden tot een grote ramp. Maar fouten zijn ook vaak relatief. Volgens Van der Drift bestaat een fout uit een feit met een verwachting en een oordeel. Je ervaart bijvoorbeeld te laat komen (feit) als fout, omdat je vindt dat zoiets niet hoort en misschien zelfs onbeschoft is (verwachting en oordeel). ‘Het feit is dan tegengesteld aan jouw verwachting en oordeel en hup, daar is “de fout”.’

“FOUTEN ZIJN VAAK MAAR RELATIEF”

Grootste misverstand over fouten maken is denken dat je een mislukkeling bent als je faalt. ‘Je maakt het dan te persoonlijk, omdat je het koppelt aan wie je bent in plaats van wat je hebt gedaan.’ Je bent dan minder geneigd te kijken naar wat er nou precies is gebeurd en waarom. Je schaamt je en zou het liefst onder een steen willen kruipen. Vooral perfectionisten hebben hier last van: “Wat zullen mensen van me denken?” Hun bewijsdrang en vergelijkingsdrang ondermijnen de lol om te leren in het leven.’

Beroemde mensen over fouten

Johan Cruijff:
Voetbal is een spel van fouten. Wie de minste fouten maakt wint.

Boeddha:
Het is gemakkelijk de fouten van anderen te zien, maar moeilijk de eigen fouten te erkennen.

Confucius:
Fouten hebben, en die niet verbeteren, dat is pas fouten hebben.

Socrates:
Acht niet hen hoog die al uw woorden en daden prijzen, maar hen die u welgemeend op uw fouten wijzen.

Abraham Lincoln:
Wie niet in staat is een fout te maken, is tot niets in staat.

Fixed mindset
De Amerikaanse psycholoog Carol Dweck onderzocht hoe overtuigingen van mensen invloed hebben op leren, presteren en falen. Volgens Dweck zijn er mensen met een ‘fixed mindset’ en een ‘growth mindset’. ‘De eerste groep denkt dat menselijke capaciteiten vastliggen. Je bent slim of niet. Als je faalt ben je dat niet. Door succes te boeken en mislukkingen te vermijden, kun je slim blijven. De meeste mensen hebben in hun werk zo’n vaste mindset’, aldus Dweck.

Mensen met een growth mindset denken juist altijd dat ze hun capaciteiten kunnen ontwikkelen, kunnen leren. Hoe groter de uitdaging, des te beter. De fout is een beginpunt voor je ontwikkeling. ‘Met een growth mindset laat je je door een fout niet ontmoedigen.’ Faalkundige Van der Drift: ‘Hoe meer je uitgaat van die groeimindset des te meer veerkracht je hebt in het omgaan met falen en tegenslag.’

Veertig dagen falen
Toch proberen we fouten allemaal te vermijden. De faalparadox, noemt Van der Drift dat. ‘Je moet falend leren omgaan met je mindset.’ Van der Drift raadt veertig dagen reflectie aan. Je evalueert elke dag hoe je met je fouten omging. Bagatelliseren is niet de bedoeling. ‘Wees er niet bang voor en vermijd ze niet. Ontdek faalplezier: falen voor toekomstig succes.’

Leren gaat het beste in kleine stapjes. Als je keer op keer dezelfde fout maakt, is de opgave te groot en moet je die kleiner maken, adviseert Van der Drift. ‘Laat je niet ontmoedigen als je al vier keer hebt afgereden en blijft zakken. Overleg met je rij-instructeur over de oorzaak. Analyseer het probleem. Blijf niet hangen in je vaste mindset: ik ben een slechte chauffeur.’

Faler van de week
Je collega’s en je baas zijn meestal niet zo blij met een fout. De afrekencultuur bestaat zeker. Van der Drift geeft als tip om naast wat je goed hebt gedaan ook te vertellen wat je fout hebt gedaan. Roep naast “beste medewerker van de week” ook een “faler van de week” uit. Focus niet op prestatie, maar op ontwikkeling en maak daar afspraken over.’

Wouter Boonstra in Intermediair.

Sluit Menu